Login Form

Licznik odwiedzin

3628416
Dziś
Wczoraj
Ten tydzień
Zeszły tydzień
Ten miesiąc
Zeszły miesiąc
Wszystkie
405
758
3379
3616213
29665
37543
3628416

Your IP: 91.234.217.183
Server Time: 2020-09-24 11:40:03

 

Emocje i uczucia dzieci w wieku przedszkolnym

W życiu każdego człowieka niezależnie od jego wieku ? okresu najwcześniejszego dzieciństwa do późnej starości- emocje odgrywają ogromną rolę. Chętnie wykonujemy czynności, które wywołują uczucia przyjemne, częściej dążymy do zbliżenia z ludźmi, z którymi łączą nas uczucia przyjaźni, wspólnie przeżywanej radości. Staramy się unikać sytuacji wywołującej u nas przykre doznania, powodującej wystąpienie lęku czy gniewu. Pies, który dla jednego dziecka jest źródłem niepokoju i lęku, ( bo było np. przez niego ugryzione), dla drugiego dziecka będzie źródłem przyjemności i radości, gdyż nie miało z psem żadnych przykrych doświadczeń. Uczucia są ważne przy podejmowaniu decyzji podjęcia czynności lub unikania ich, motywują nas do określonej działalności. Emocje różnią się nie tylko tym, że są pozytywne lub negatywne, ale także intensywnością. Te, które charakteryzują się silnym natężeniem, określamy, jako afekty. Afekty pojawiają się szybko i nagle, cechują się dużym natężeniem, przybierając postać gwałtownego wybuchu gniewu czy agresji.

Rozwój emocjonalny dzieci w wieku przedszkolnym cechuje się wzbogaceniem i zróżnicowaniem życia uczuciowego. Związane jest to zarówno z dojrzewaniem układu nerwowego, jak i z wpływem oddziaływań środowiska. W tym wieku dziecko przeżywa prawdziwy rozkwit uczuć jak zazdrość, gniew, strach i lek, radość, przyjemność, sympatię, zmartwienie, ciekawość. Zaczynają się także kształtować uczucia społeczne, moralne, estetyczne i intelektualne.

Zazdrość pojawia się wtedy, gdy grozi dziecku utrata miłości osób najbliższych. Może to być zazdrość związana z pojawieniem się młodszego rodzeństwa i okazywaniem mu większego zainteresowania przez mamę. Dziecko może demonstrować zazdrość w bardzo różny sposób: od gniewu czy odwracania się od osoby wywołującej zazdrość do takich form zachowań, które mają na celu zwrócenie na siebie uwagi. Niekiedy dziecko stara się zachować podobnie jak osoby wywołujące zainteresowanie mamy; często starsze dziecko zaczyna reagować tak, jak jego młodsze rodzeństwo- konkurenci do miłości mamy. Często są to zachowania nieakceptowane przez rodziców, wywołują ich gniew i kary. Pomimo tego spełniają swoje zadanie, powodują, bowiem przejściowe choćby zainteresowanie się dzieckiem

Podobnie różnorodne formy mogą przybierać reakcje gniewu dziecka. Może ono wyrażać to uczucie poprzez milczenie i czasowe izolowanie się od tych, którzy wywołali gniew, bądź przez przesadną hałaśliwość i przekorę. W stanie gniewu dziecko często zachowuje się w sposób prowokujący konflikty z rówieśnikami lub dorosłymi. Gniew często wywołany jest istnieniem przeszkody na drodze aktywności dziecka. Przeszkody fizycznej lub w postaci zakazu rodziców stojącego na drodze do realizacji podjętego działania. Mogą być różne formy wyrażania gniewu. Od łagodnych: dąsanie się, boczenie, bierny opór, krzywienie, sprzeciw, poprzez głośny krzyk, wymachiwanie rękoma, kopanie nogami, wyzywanie, rzucanie się na ziemię po ostre: atakowanie, wymierzanie ciosów, niszczenie przedmiotów. Niekiedy dziecko spostrzega, że dorośli ustępują, gdy przejawia ono reakcję gniewu. Zaczyna wówczas gniewać się i złościć chcąc wymusić na matce ustępstwa; rezygnacja dorosłych w momencie gniewu dziecka staje się wzmocnieniem jego zachowania. W takiej sytuacji reakcje gniewu mogą pojawiać się coraz częściej. Gniew może być skierowany albo na bezpośrednią jego przyczynę, albo przeniesiony na inne mniej zagrażające osoby lub przedmioty. Na przykład dziecko, któremu matka przerwała zabawę i nakazała ubierać się, aby wyjść na spacer, może uderzyć mamę ( atak bezpośredni) albo zniszczyć jakąś część ubrania, podrzeć książeczkę itp. ( przeniesienie złości). W okresie przedszkolnym najwięcej napadów złości występuje między 2 a 4 rokiem życia, potem obserwuje się spadek częstotliwości i intensywności gniewu. Dłuższe utrzymywanie się reakcji złości świadczy o nieprawidłowościach systemu wychowawczego, często o nieświadomym wzmacnianiu przez rodziców takiego zachowania ( np. zwracanie na dziecko uwagi w momencie, gdy ono się złości). Opanowanie reakcji złości u dzieci sprzyja takie zachowanie rodziców, które nie wzmacnia zachowania dziecka, np. wyjście z pokoju podczas ataku złości.

Często przeżywanym przez dzieci uczuciem w wieku przedszkolnym jest strach. Sytuacje, które najczęściej wywołują strach to zwierzęta, pojawienie się w domu osób obcych, hałas. Stopniowo reakcje strachu na konkretne przedmioty czy sytuacje maleją, natomiast obawy wzbudzają zjawiska przeżywane w wyobraźni np. po przeczytanym opowiadaniu lub obejrzanym filmie.

Innymi emocjami przeżywanymi przez dzieci są radość, przyjemność, zadowolenie. Uczucia te dziecko wyraża poprzez uśmiech, klaskanie w ręce, podskakiwanie itp. W tym wieku u dziecka rozwija się poczucie humoru, reaguje ono wybuchami śmiechu na odkrytą niedorzeczność w oglądanym filmie czy słuchanym opowiadaniu.

U dziecka prawidłowo rozwijającego się pogoda ducha i zadowolenie są dominującymi stanami emocjonalnymi. Dziecko w tym wieku nie potrafi maskować swoich uczuć, uzewnętrznia je w sposób bardzo wyraźny i czytelny. Gwałtowność reakcji emocjonalnych powoduje, że dziecko łatwo popada w konflikty z rówieśnikami w przedszkolu czy rodzeństwem w środowisku domowym. Cechą charakterystyczną dla emocji wieku przedszkolnego jest także ich krótkotrwałość i chwiejność. Wielokrotnie można u dzieci w tym wieku obserwować szybkie zmiany nastroju: od wybuchu złości czy płaczu do śmiechu. Jest to wynikiem niedojrzałości systemu nerwowego dziecka.

Pod koniec okresu przedszkolnego dzieci zaczynają już rozumieć pojęcia moralne, takie jak sprawiedliwość, kłamstwo, kradzież itp. Dziecko uczy się poprzez obserwowanie, naśladowanie i identyfikowanie z osobami bliskimi. Przejmuje ich wzorce zachowań, normy ocen i kryteria wartości, które stają się w miarę rozwoju jego własnymi ocenami. Stopniowy rozwój uczuć dziecka zależy w dużej mierze od oddziaływań środowiskowych, przy czym szczególne znaczenie ma dom rodzinny.

Opracowała Renata Skoczylas

Na podstawie książki Anny Kozłowskiej ,, Zaburzenia emocjonalne dzieci w wieku przedszkolnym? .

 

TA STRONA UŻYWA COOKIE. Dowiedz się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookie w przeglądarce. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Akceptuję pliki cookie z tej strony.

EU Cookie Directive Module Information